12 listopada 2025

Choroba
Dupuytrena

skąd się bierze i jak ją skutecznie leczyć

Choroba Dupuytrena jest jedną z tych chorób ręki, które potrafią przyjść powoli, latami nic nie robić… a potem nagle zacząć przeszkadzać w najbardziej prozaicznych czynnościach. I choć objawem widocznym dla pacjenta jest „przykurcz palca”, to prawdziwy problem zaczyna się dużo głębiej — w biologii i immunologii.

Dlaczego powstaje choroba Dupuytrena?

W największym skrócie: to zaburzenie konwersji komórek w tkance podskórnej dłoni, napędzane przez cytokiny prozapalne — głównie TNF-α.

Gdy w organizmie z jakiegoś powodu pojawia się wysoka aktywność TNF-α, a dodatkowo wystąpi któryś z czynników ryzyka, dochodzi do przebudowy fibrocytów w miofibrocyty. To one zaczynają kurczyć się i produkować twardą, włóknistą tkankę.

Co sprzyja aktywacji TNF-α i rozwojowi choroby?

przewlekłe mikrourazy i wibracje (praca fizyczna, maszyny, narzędzia),
palenie papierosów,
podłoże genetyczne (bardzo częste),
choroby metaboliczne,
a niekiedy po prostu „pewien typ biochemii” organizmu.

Efekt jest taki, że w dłoni powstają zgrubienia, guzki i pasma przykurczające rozcięgno, które z czasem mogą „ściągać” palce w dół.

Dwa oblicza choroby

W praktyce choroba Dupuytrena ma dwie twarze, które często współistnieją:

Guzki – twarde grudki w tkance podskórnej, zwykle na poziomie paliczków podstawnych.
Pogrubiałe pasma rozcięgna dłoniowego – które z czasem prowadzą do widocznego przykurczu palców.

Guzki potrafią boleć, choć ból nie jest obowiązkowym objawem.

Leczenie choroby Dupuytrena

Leczenie zależy od fazy choroby, objawów i — brutalnie mówiąc — od biologii danego pacjenta.

1. Leczenie zachowawcze – początkowa faza choroby

To etap, w którym bardziej przeszkadza ból, tkliwość i dyskomfort, niż faktyczny przykurcz. Wtedy stosuje się:

Iniekcje sterydowe

zmniejszają aktywność miofibroblastów,
redukują ból,
spowalniają postęp choroby,
działają na kilka miesięcy (zależnie od poziomu TNF-α w organizmie).

Zastrzyk nie należy do najprzyjemniejszych, ale bywa bardzo skuteczny.

2. Leczenie operacyjne – kiedy pojawia się przykurcz

Tu mamy dwie główne metody. Różnią się one czasem rekonwalescencji, skutecznością i ryzykiem nawrotu.

Tabela: porównanie metod leczenia Dupuytrena

Cecha	Metoda igłowa (fasciotomia igłowa)	Metoda otwarta (wycięcie rozcięgna)
Znieczulenie	Miejscowe WALANT	Miejscowe lub z anestezjologiem
Na czym polega	Przecięcie przykurczonych pasm igłą, bez otwierania skóry	Chirurgiczne wycięcie zmienionego rozcięgna i guzków
Rana	Zazwyczaj brak; czasem małe pęknięcie skóry	Zawsze obecna, z koniecznością założenia szwów
Powrót do pracy	Bardzo szybki (kilka dni)	Znacznie dłuższy (kilka tygodni)
Ryzyko nawrotu	Bardzo wysokie (ok. 90%) – bo chorobowa tkanka pozostaje	Niskie w miejscu operacji, ale możliwy rozwój w innych palcach
Dla kogo?	Osoby starsze, z chorobami, pacjenci nienadający się do pełnej operacji	Osoby młode, pracujące, oczekujące trwałego efektu
Ryzyko powikłań	Małe, ale istnieje ryzyko uszkodzenia nerwu gdy przebiega w pobliżu pasma	Nieco większe; rozcięgna potrafią zrastać się z nerwem palcowym

Ryzyko operacyjne — co trzeba wiedzieć uczciwie

W obu metodach istnieje realne, choć niewielkie ryzyko uszkodzenia struktur palcowych, zwłaszcza:

nerwów palcowych,
drobnych pęczków naczyniowych.

Dlaczego? Bo u części pacjentów chorobowo zmienione pasma wrastają bezpośrednio wokół nerwu. Oddzielenie ich nie zawsze jest możliwe bez ryzyka przerwania.

To jedna z rzeczy, którą zawsze omawiam przed operacją — bez straszenia, ale uczciwie.

Podsumowanie — jak wybieramy metodę leczenia?

Guzki + ból → iniekcje sterydowe.
Przykurcz u osoby starszej → metoda igłowa.
Przykurcz u osoby młodej, pracującej → metoda otwarta.
Silnie aktywna choroba, szybkie nawroty → chirurgia + rozważenie leczenia ogólnoustrojowego (TNF-α).

Wybór metody to zawsze kompromis między skutecznością, czasem rekonwalescencji a biologią choroby.